Áo công trình bảo hộ có bắt buộc theo luật Việt Nam không?
Một câu hỏi tưởng nhỏ, nhưng trả lời sai có thể trả giá rất đắt.
Một buổi sáng ở công trường. Máy cắt đang chạy, xe nâng ra vào liên tục, bụi bay mù mịt. Có người mặc áo phản quang đầy đủ, có người chỉ áo thun, quần jeans cho “thoải mái”. Một anh công nhân buột miệng hỏi:
“Mấy cái áo bảo hộ này có bắt buộc không anh? Hay chỉ công trình lớn mới cần?”
Câu hỏi nghe rất đời. Nhưng câu trả lời thì liên quan trực tiếp đến luật, đến trách nhiệm của chủ thầu, và thậm chí là tính mạng người lao động. Vậy rốt cuộc, áo công trình bảo hộ có bắt buộc theo luật Việt Nam hay không?
Luật nói gì về trang bị bảo hộ lao động?
Theo Luật An toàn, Vệ sinh lao động, người sử dụng lao động bắt buộc phải trang bị phương tiện bảo hộ cá nhân cho người lao động khi làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hiểm hoặc có hại. Trang bị này phải phù hợp với tính chất công việc và mức độ rủi ro.
Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH quy định rõ hơn: trang bị bảo hộ cá nhân (PPE) bao gồm quần áo, áo bảo hộ lao động cùng các thiết bị như mũ, giày, găng tay… khi người lao động làm việc trong môi trường có nguy cơ mất an toàn.
Nói ngắn gọn: hễ công việc nguy hiểm thì phải có bảo hộ. Không có ngoại lệ.
Áo bảo hộ công trình có bắt buộc không?
Câu trả lời là: CÓ.
Luật không ghi cứng rằng mọi công việc đều phải mặc áo bảo hộ, nhưng quy định rất rõ: khi môi trường làm việc có yếu tố nguy hiểm như va chạm, rơi vật, xe máy thi công, bụi, nhiệt độ cao… thì người lao động bắt buộc phải được trang bị và sử dụng PPE phù hợp.
Công trường xây dựng là môi trường nguy hiểm điển hình: làm việc ngoài trời, nhiều độ cao, máy móc hoạt động liên tục. Vì vậy, áo bảo hộ công trình – đặc biệt là áo phản quang hoặc áo bảo hộ chuyên dụng – là một phần bắt buộc trong trang bị an toàn lao động.
Trách nhiệm thuộc về ai?
1. Chủ sử dụng lao động / chủ thầu
- Đánh giá rủi ro tại nơi làm việc
- Cung cấp áo bảo hộ và PPE miễn phí cho người lao động
- Hướng dẫn và giám sát việc sử dụng đúng cách
- Đảm bảo trang bị đạt chuẩn và còn sử dụng tốt
Không thể lấy lý do “công nhân không chịu mặc” để né trách nhiệm. Nếu không trang bị hoặc trang bị cho có, trách nhiệm pháp lý vẫn thuộc về doanh nghiệp.
2. Người lao động
Người lao động có nghĩa vụ sử dụng đúng PPE đã được cấp và tuân thủ quy trình an toàn. Tuy nhiên, nếu chủ thầu không trang bị hoặc không kiểm soát, lỗi chính vẫn thuộc về người sử dụng lao động.
Không tuân thủ thì hậu quả gì?
Nếu công trình không trang bị áo bảo hộ hoặc để công nhân làm việc trong môi trường nguy hiểm mà không có PPE:
- Bị xử phạt vi phạm hành chính về an toàn lao động
- Có thể bị đình chỉ thi công nếu vi phạm nghiêm trọng
- Phải bồi thường thiệt hại khi xảy ra tai nạn lao động
Thực tế cho thấy: chi phí mua áo bảo hộ luôn rẻ hơn rất nhiều so với chi phí xử lý một vụ tai nạn.
Lợi ích thực tế khi dùng áo bảo hộ đúng chuẩn
Giảm tai nạn lao động
Áo phản quang giúp dễ nhận diện trong công trường đông người, nhiều xe máy. Áo bảo hộ đúng chuẩn giúp hạn chế va đập, trầy xước và chấn thương.
Nâng hình ảnh công trường
Công trường trang bị bảo hộ đầy đủ thể hiện sự chuyên nghiệp, dễ quản lý và tạo niềm tin với chủ đầu tư.
Tiết kiệm chi phí lâu dài
Ít tai nạn, ít gián đoạn thi công, tiến độ ổn định và giảm rủi ro pháp lý.
Kết luận
Áo công trình bảo hộ không phải là tùy chọn. Trong môi trường xây dựng, đây là yêu cầu pháp lý và trách nhiệm nghề nghiệp.
Chủ thầu cần làm đúng để bảo vệ người lao động và chính doanh nghiệp mình. Công nhân cần mặc áo bảo hộ không phải vì sợ phạt, mà để mỗi ngày đều có thể về nhà an toàn.
An toàn không phải là hình thức. Đó là nền tảng của mọi công trình bền vững.
